Uit Weekblad voor Salland 4 juni 2025:
Vliegtuigcrash bij Nieuw Heeten – 30 maart 1943
De groep boordschutters in opleiding, waartoe ook Thomas Fazakerley behoorde. Hij is de eerste van links op de tweede rij.
Avro Lancaster Mk III – 49 Squadron RAF
In de vroege ochtend van 30 maart 1943 stortte een Avro Lancaster Mk III (registratie ED435) neer bij Nieuw Heeten, ten zuidoosten van Raalte. Het toestel maakte deel uit van het Britse 49 Squadron RAF en was opgestegen vanaf RAF Fiskerton voor een bombardementsmissie op Berlijn.
Tijdens de terugvlucht werd het vliegtuig onderschept en neergeschoten door een Duitse nachtjager, bestuurd door Hauptmann Herbert Lütje van het 8./NJG 1, die opereerde vanaf vliegveld Twente. De Lancaster werd geraakt en crashte om 04:28 uur.
De bemanning:
Omgekomen:
- WO II Frank Arthur McNutt (RCAF) – marconist/boordschutter
- Sgt Thomas Fazakerley (RAF) – boordschutter
- Sgt James Robertson (RAFVR) – staartschutter
Krijgsgevangen gemaakt:
- Sgt David Wilson Fyffe (RAF) – piloot
- Sgt Ernest Roy McCracken (RAF) – boordwerktuigkundige
- Plt Off Arthur Tedder Longford Cullum (RCAF) – navigator
- Sgt Robert Charles Link (RAF) – bommenrichter
De drie gesneuvelde bemanningsleden liggen begraven op de Algemene Begraafplaats in Raalte. De overlevenden brachten de rest van de oorlog door in krijgsgevangenschap.
📍 Locatie crash: Nieuw Heeten, Overijssel
📅 Datum en tijd: 30 maart 1943, 04:28 uur
Op 20 juni staan wij tijdens de opening van Trails of Hope ook stil bij hun verhaal.
Klik hier voor meer informatie en om aan te melden voor de speciale herdenkingsdag
Sergeant Thomas Fazakerley
‘Een van de slachtoffers van de Avro Lancaster was sergeant Thomas Fazakerley. Hij verongelukte op 23-jarige leeftijd. Thomas ging al voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bij de Royal Air Force. Hij was toen iets ouder dan 17 jaar. Zijn dienst bij de RAF begon bij de luchtversperringballonnen, die rondom Londen waren opgelaten. Later ging hij naar Bomber Command, het onderdeel van de RAF waaronder de bommenwerpers vielen. Hij nam deel aan de 91e cursus voor boordschutters en behoorde tot groep vijftien van die opleiding. Ook kreeg Fazakerley een opleiding voor waarnemer. Deze trainingen rondde hij omstreeks kerstmis 1942 af. Op de luchtmachtbasis Lincoln vloog hij in Lancasters, later stationeerde de RAF hem op de basis Fiskenton & Scampton. Voordat Thomas Fazakerley meeging met bombardementsvluchten ging hij nog eenmaal thuis op bezoek. Het was de laatste keer dat zijn moeder, die op dat ogenblik al weduwe was, en zijn zus en broer hem zagen. Vanaf begin januari 1943 tot aan zijn dood te Raalte vloog hij ongeveer 17 bombardementsvluchten, de meeste op Berlijn.’ (Uit: Raalte in Oorlogstijd ’40-’45, Richard Woolderink)
Foto’s van de graven op de begraafplaats in Raalte
Warrant Officer Class II Frank Arthur McNutt (23 jaar)
Sergeant Thomas Fazakerley (23 jaar)
Sergeant James Robertson
Bronnen:
- Raalte in Oorlogstijd ’40-’45, Richard Woolderink
- Aviation Safety Network
- Virtual Memorial Canada
Invitation Trails of Hope – 80 years of freedom
Commemoration and Exhibition Opening Friday 20 June 2025 | Pauluskerk, Raalte
Organised by Raalte Foundation for Freedom in cooperation with the Polish Institute of National Remembrance (IPN)
On 20 June 2025, we cordially invite you to the opening of the international exhibition Trails of Hope. The Odyssey of Freedom.
This impressive exhibition tells the story of Polish soldiers and civilians during World War II and their fight for freedom. Previously on display in London, New York and Johannesburg, and now in Raalte to highlight the importance of freedom and solidarity.
We reflect on the role of the OSS (Office of Strategic Services) and the resistance, along with Arnhem Postal History’s False Hope and Lasting Thanks exhibition. We commemorate the crash of the Polish Wellington Z8339 near Raalte on June 20, 1942, in which four airmen lost their lives. These four Polish airmen are buried, along with 23 other Allied airmen, at Raalte Cemetery. We remember all 50 Allied airmen who fell in the area.
Special speakers and participants from the Netherlands, Poland, Belgium and the United States, including representatives of the OSS Society, Arnhem Postal History, the Polish delegation and relatives of veterans and resistance participants, join us in reflecting on resistance, international solidarity and the sacrifices of our liberators.
Summary Programme:
- Morning programme (start 10:30): Lectures and remembrances with: Frank van Riet (historian), Barbara Jansen, Coen Hilbrink, Peter Rekers and Paul Tielbeek (children of local resistance fighters), Wim Hoogeland (on the Wellington Z8339, which crashed near Raalte on 20 June 1942) • Afterwards, we leave for the Raalte cemetery
- Commemoration ceremony incl. wreath laying at the cemetery (start 12:15) followed by lunch at Paulus Church – Fly Past by Royal Netherlands Air Force Historical Flight.
- Afternoon programme (start 14:00):
- Film screening: Fighting for Poland, Dying for Others by filmmaker Bart Verstockt
- Presentation by Tim Gale (Arnhem Postal History)Talk and film by Paula Doyle (OSS Society)
- Remarks by the Podgórski family (children of a Polish liberator)
- Introduction of the Trails of Hope exhibition by a representative of IPN
- Official opening with various speakers, including local and international guests
- Informal opening and discussion
Location:
20 June 2025
Pauluskerk (formerly St. Paul’s Church) Westdorpstraat 122 Raalte, Netherlands
Start times:
10:30 Start of morning programme (walk-in from 10:00)
12:15 Commemoration cemetery followed by lunch in Pauluskerk
14:00 Start afternoon programme (walk-in from 13:30)
16:00 End of programme and discussion
We cordially invite you to join us in honouring the legacy of those who fought for our freedom and to reflect on the lasting significance of their sacrifices.
Due to the lunch, please register at https://tinyurl.com/toh-20jun
More information and contact: info@raaltevoorvrijheid.nl
Exhibitions (on view from 20 June – 11 July 2025):
- Trails of Hope – The Odyssey of Freedom (collaboration with IPN)
- Arnhem Postal History – False Hope and Lasting Thanks
- War in Salland – OSS operations and resistance movements
- Raalte in wartime 1940-1945 – Banners from Richard Woolderink’s book
- De years 1940-1945 in Raalte – photo and document exhibition from Jos Segbers
- Outdoor exhibition: War in Salland around Pauluskerk
Trailer Fighting for others dying for Poland
Vliegtuigcrash bij Luttenberg – 26 juni 1942
Op de uitgelichte foto: Handley Page Halifax, mk III, de opvolger van het type dat bij Luttenberg crashte (Wikipedia)
Handley Page Halifax Mk II – 1652 Conversion Unit RAF
In aanloop naar de herdenkingsdag op 20 juni staan we stil bij de vliegtuigen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in en rond Raalte zijn neergestort. Vandaag het tweede verhaal.
Op 26 juni 1942, om 02:09 uur, stortte een Handley Page Halifax Mk II neer ten noorden van Luttenberg. Het toestel met registratie V9993 maakte deel uit van 1652 Conversion Unit van de Royal Air Force (RAF) en was opgestegen vanaf RAF Marston Moor in het Verenigd Koninkrijk.
De bemanning nam deel aan de derde zogeheten “millenium-bommenwerpers-raid”, ditmaal gericht op Bremen. Duizend bommenwerpers namen deel aan dit bombardement.
Tijdens de terugweg werd het toestel onderschept en neergeschoten door Oberleutnant Fritz Carstens van het 7./NJG 1, die met een Messerschmitt Bf 110 opsteeg vanaf vliegveld Twente.
De bemanning:
Omgekomen:
- Fg Off Kenneth Derek Whisken DFC (piloot) – begraven op de algemene begraafplaats in Dalfsen
- Flt Sgt Ian Reay Watson (RCAF) (lucht-schutter) – begraven op de algemene begraafplaats in Raalte
Krijgsgevangen gemaakt:
- Flt Sgt H.F. Spratt (RCAF) – Stalag 344, Lamsdorf
- Sgt V.A. Martin – Stalag Luft 4
- Plt Off W.H. Andrews (RCAF) – Stalag 344
- Fg Off D.B.E. McKenzie (RCAF) – Stalag 344
- Sgt R.W. Wagstaff (RCAF) – Stalag Luft 3
Zeven geallieerde bevrijders. Twee van hen overleefden niet. De vijf anderen brachten de rest van de oorlog door in Duitse krijgsgevangenschap.
Op 20 juni staan wij tijdens de opening van Trails of Hope ook stil bij hun verhaal.
📍 Locatie crash: 1,5 km ten noorden van Luttenberg
📅 Datum en tijd: 26 juni 1942, 02:09 uur
Klik hier voor meer informatie en om aan te melden voor de speciale herdenkingsdag
Bombardement was propagandastunt
Een fragment uit ‘Raalte in oorlogstijd ’40-’45’ van Richard Woolderink:
De Engelsen wilden de Duitsers laten merken hoe krachtig ze waren. Daarom formeerden ze groepen van ongeveer 1.000 vliegtuigen, die massaal bombardementen op Duitse steden uitvoerden.
Het was meer een propagandastunt om dit soort vluchten op te zetten. Dat blijkt ook wel, want de Halifax die te Luttenberg neerstortte, maakte deel uit van een omscholingseenheid.
De bemanning was nog niet eens voldoende getraind om dit vliegtuig goed in de hand te hebben. De propagandastunt kostte in dit geval twee vliegers het leven. Zoals gemeld schoot een jachtvliegtuig van dezelfde eenheid die ook het Poolse vliegtuig omlaag haalde deze Halifax neer.
Dat was op de terugweg van het bombardement op Bremen, het doel van deze nacht.
From the Montreal Star. (Submitted for the project Operation Picture Me)
Foto’s van het graf op de begraafplaats Westdorp, Raalte.
F/Sgt Ian Ray Watson (20 jaar oud – overleden 26 juni 1942, Raalte). (Eigen foto).oto).
Bronnen:
- Raalte in Oorlogstijd ’40-’45, Richard Woolderink
- Aviation Safety Network
- Virtual Memorial Canada
Terugblik Herdenkingsdag 20 juni 2026
Terugblik herdenking 20 juni 2026
Op zaterdag 20 juni stonden we in Raalte en Schoonheten stil bij de 47 geallieerde vliegers. Met een herdenking op de begraafplaats, een bijeenkomst in het gemeentehuis, een dienst in de basiliek en de onthulling van een herinneringsplaquette in Schoonheten, kijken we terug op een bijzondere en waardevolle dag.
Wij danken iedereen die hierbij aanwezig was en heeft bijgedragen aan deze mooie en respectvolle herdenking.
Foto’s verschijnen binnenkort op de site. Bekijk ook onze Facebook-pagina voor andere fotoreportages. +
Geslaagde Vrijheidslunch in Raalte:
vrijheid kent vele gezichten
In de Plaskerk kwamen op 5 mei een grote groep mensen samen voor de Vrijheidslunch. Verhalen van oorlog, verlies en hoop lieten zien dat vrijheid geen eenduidig begrip is.
Op Bevrijdingsdag stond de Plaskerk in Raalte in het teken van ontmoeting en herdenking. Tijdens de Vrijheidslunch deelden deelnemers hun persoonlijke verhalen, vaak met wortels in de oorlog. Wat bedoeld was als een gezamenlijke viering van vrijheid, bleek vooral een moment van reflectie: wat betekent vrijheid eigenlijk, en voor wie?
Geen vrijheid na terugkeer
Barbara Jansen herinnerde zich de verhalen over David Lutraan, een goede vriend van haar opa. David was de enige Joodse inwoner van Raalte die de vernietigingskampen overleefde. Maar zijn terugkeer bracht hem geen bevrijding. Zijn huis bleek bewoond door anderen, zijn meubels herkende hij bij dorpsgenoten, en in zijn hoofd bleef een lijst spoken van plaatsgenoten die het niet hadden overleefd. De littekens van appel staan bij -33 graden en het eten van gras uit pure honger waren blijvend.
Een vluchtroute vol herinneringen
Sara Sonépouse vertelde hoe haar familie dankzij een beschieting aan deportatie ontsnapte. Via Wijhe, de Boerhaar en Broekland kwamen ze terecht in Raalte, waar de families Jansen en Van Noorel hen hielpen onderduiken. Toch overleefde niet iedereen: op een oude familiefoto staan kruisjes bij de namen van dierbaren die werden vermoord. Als onderdeel van haar traumaverwerking liep Sara onlangs in de vrieskou dezelfde vluchtroute als haar familie in 1945. Toch blijft de vraag knagen: “Mag ik er als Joodse vrouw wel echt zijn?” Haar kind moet in Amsterdam naar school onder begeleiding van marechaussees, en herkenbaar Joods zijn in de stad is niet zonder risico’s.
Vrijheid door vertrouwen
Steffi Wiesmann, geboren in Duitsland en sinds haar twintigste woonachtig in Nederland, gaf een ander perspectief. Ze sprak over de kracht van vertrouwen, hoop, moed en het geloof in een hoger doel. Volgens haar zijn dit de waarden die vooruitgang brengen — in tegenstelling tot angst en trauma, die juist blokkades opwerpen.
Verzetsdaden in herinnering
Paul Tielbeek bracht een eerbetoon aan alle verzetsmensen uit Raalte/Salland. Hij vertelde hoe zij niet alleen hun stem lieten horen, maar ook daadwerkelijk in actie kwamen voor de vrijheid van anderen.
Poëzie, muziek en het Bevrijdingsvuur
Leerlingen van het Carmel College Salland — Judith Eektimmerman, Esma Girisken en Nancy Snijders — droegen indringende gedichten voor. Docent Sanne Holterman zorgde voor muzikale intermezzo’s. Het Nationale Bevrijdingsvuur werd door AV Salland binnengebracht en symbolisch ontstoken. Burgemeester Rob Zuidema opende met een toespraak de bijeenkomst.
Verbonden door geschiedenis
Voorzitter Mariëlle Schrijver-Booijink vertelde geraakt te zijn door het verhaal van Sara Sonépouse. Later ontdekte ze dat haar eigen familie betrokken was bij het onderbrengen van Sara’s familie tijdens de oorlog.
De lunch eindigde in verbondenheid. Nazaten van o.a. verzetsstrijders Jan Rekers, Herman Lugtenberg, fam. Velderman, Aa, Tielbeek, Hoogeland en Nijboer ontmoetten elkaar opnieuw en wisselden verhalen en herinneringen uit. De Vrijheidslunch werd zo niet alleen een moment van herdenking, maar ook van nieuwe verbindingen.
In deze opzet nooit eerder vertoond in Raalte. Het was een gedenkwaardige, waardevolle en unieke samenkomst van familieleden van slachtoffers, burgers die onderduikers schuilplekken boden, Raalte verzetsmensen en vele anderen die hun diensten bewezen in de WOII , georganiseerd door Raalte voor Vrijheid.
Bron: Paul Albers Photography
Zie voor live verslag Vrijheidslunch 5 mei Raalte onderstaande link ( vrij beschikbaar voor uitzending ).
https://kerkdienstgemist.nl/stations/250/events/recording/174643560000250
RAALTE VIERT 80 JAAR VRIJHEID MET GROTE HERDENKING, ACTIVITEITEN EN FE STIVITEITEN
RAALTE – Tachtig jaar na de bevrijding van Raalte in april 1945 viert de gemeente dit historische moment met een grootse herdenking en een uitgebreid programma. Van 11 april tot en met 9 mei staat Raalte in het teken van 80 jaar vrijheid. Jong en oud, uit alle kernen, worden uitgenodigd om samen stil te staan bij het verleden en de vrijheid van vandaag te vieren.
Door de coronapandemie konden de geplande festiviteiten vijf jaar geleden helaas niet doorgaan. “Het voelde alsof we een belangrijk moment voorbij hebben moeten laten gaan,” zegt bestuurslid Arjan Wijnberg van de Stichting Raalte Voor Vrijheid. “Daarom vinden we het extra belangrijk om dit nu op grootse wijze te herdenken en vieren. Vrijheid is geen vanzelfsprekendheid, en we mogen dit moment niet ongemerkt voorbij laten gaan.” De onzekerheid van vrijheid, die voor ons vanzelfsprekend is, is bij velen onzeker.
Herdenken en vieren in historische sfeer / Herinnering kent geen einde
De feestelijke start vindt plaats op 11 april met een vrijheidsconcert in de Plaskerk. Een meterslange fototentoonstelling, samengesteld uit historische beelden van de oorlogsjaren, vormt het decor. Deze tentoonstelling is te zien in de Plaskerk en op het plein tussen de Plaskerk en het Annahuis. Bij de bibliotheek zal er een Mensenbieb georganiseerd worden. Speciaal ontworpen vrijheidsvlaggen zullen in de straten en het centrum van Raalte wapperen. Ook verschillende lezingen, voordrachten en exposities volgen.
Wij willen ook een oproep doen aan alle scholen in Raalte om rond dit thema activiteiten te organiseren. Denk aan bijvoorbeeld gedichten, tekeningen, voordrachten, toneelstukken, muziekoptredens of activiteiten rondom het thema vrijheid, stilstaan bij de waarde van vrijheid en het vieren van de vrijheid. Suggesties en ideeën zijn van harte welkom, meld u zich bij de organisatie.
Inwoners kunnen bovendien zelf bijdragen door jubileumvlag te bestellen en uit te hangen. “Laten we samen de gemeente versieren om onze vrijheid zichtbaar te maken,” roept de organisatie op. Deze vlaggen zijn te bestellen bij Salland Reclame of via de site van Raalte voor Vrijheid.
Doe mee en vier de vrijheid!
De organisatie roept inwoners op om bij te dragen, bijvoorbeeld door historische foto’s, verhalen of materialen te delen. Dit kunnen ze doen door contact op te nemen met Jos Segbers via mail jossegbers@home.nl of telefonisch 0572-356701.
Ook jongeren worden uitgenodigd om met eigen initiatieven aan te sluiten bij de festiviteiten. Wil je meedoen meld je dan aan via onze website www.raaltevoorvrijheid.nl
We doen een oproep aan inwoners van Raalte om vanaf 11 april tot en met 5 mei de speciaal ontwerpen ‘Raalte voor Vrijheid’-vlag aan de huisgevel te hangen. We willen hiermee gezamenlijk eenheid en verbondenheid voor vrede en vrijheid uitstralen. De onzekerheid van vrijheid, die voor ons vanzelfsprekend is, is voor vrede immers onzeker. Laten we het gevoel van verbondenheid met elkaar delen.
De vlaggen zijn te koop a €24,95/ stuk bij Salland Reclame (www.sallandreclame.nl) en Albert Heijn Raalte.
“80 jaar vrijheid is een mijlpaal voor ons allemaal,” besluit Arjan Wijnberg. “Samen maken we er een onvergetelijk moment van, dat de geschiedenis van Raalte verrijkt en de kracht van onze gemeenschap laat zien. We willen eenheid, verbodenheid en samenwerking met elkaar uitstralen”. De onzekerheid van vrijheid is bij velen nog steeds onzeker. Laten we daarom in deze roerige tijden elkaar de hand toereiken en naast elkaar gaan staan.
Inmiddels is er een speciale website met een overzicht van alle activiteiten in Raalte op dit moment. Wij roepen dan ook de gemeente dorpen op om hun initiatieven met ons te delen zodat deze ook op de website zichtbaar zijn. Het overzicht op de website zorgt dat inwoners en belangstellenden in één oogopslag kunnen zien welke activiteiten plaatsvinden.
Meer informatie over het programma en hoe u kunt bijdragen, is te vinden op de website; www.raaltevoorvrijheid.nl.
facebook.com/raaltevoorvrijheid
info@raaltevoorvrijheid.nl
0572-366127 (bereikbaar tijdens kantooruren)
Programma.
De oorlog van 40-45 eindigde voor die eerste groep op 11 april ergens in de namiddag. De eerste Canadese eenheden arriveerden in het centrum van Raalte dorp. En dat moment was het meest logische ijkpunt om te stellen dat Raalte dorp bevrijd was. Al had er wellicht nog een Duitser ergens aan de rand de Raalte gezeten het moment van het arriveren van de eerste bevrijders zie ik om praktische redenen als het moment van die bevrijding. De tweede groep die ik sprak die vierde naar mijn gevoel die bevrijding niet. In elk geval heel anders. In veel gevallen was zelfs het lot van de vermisten nog niet eens bekend. Kon men iets vieren of moesten zij rouwen?
VIDEO – bekijk de herdenking terug / watch the commemoration – 20 juni 2026
🎥 Kijk de herdenkingsdag van 20 juni 2026 terug Op zaterdag 20 juni 2026 kwamen inwoners, nabestaanden en genodigden samen voor een bijzondere herdenkingsdag in Raalte en Schoonheten. De dag begon met een eerbetoon…
Reportage Salland 1
Salland1 maakte een reportage over de herdenkingsdag. Lees hier het nieuwsartikel Bron: Salland1 – Deze mensen mogen niet vergeten worden.
Foto’s Herdenkingsdag 2026
De foto’s van de herdenkingsdag 2026 vindt u via een speciale pagina. Klik hier om de foto’s te bekijken.
Contact
Zoek je contact met ons?
Dan is het het makkelijkst om een mailtje te sturen.
Wij komen dan snel bij je terug met een passend antwoord.
MAIL ONS:
info@raaltevoorvrijheid.nl
Of bel 0572-366 127
