Herdenkingsdag 20 juni 2026
Stichting Raalte voor Vrijheid organiseert op zaterdag 20 juni 2026 een herdenkingsdag rond de vliegtuigcrash bij Schoonheten in juni 1942. Tijdens deze dag wordt o.a. een herinneringsplaquette onthuld ter nagedachtenis aan de Poolse bemanning van de Vickers Wellington Z8339 van het 305 Squadron van de Royal Air Force.
Het is de intentie om deze crash jaarlijks te gedenken. Het Poolse toestel was namelijk het eerste toestel dat crashte in de Gemeente Raalte en staat symbool voor het offer dat onze bevrijders brachten. In totaal zouden 47 geallieerde vliegers omkomen bij gevechten boven Raalte. Hiervan zijn 27 vliegers begraven op de begraafplaats aan de Westdorplaan. De andere 20 (Amerikaanse) vliegers zijn herbegraven in Margraten of gerepatrieerd naar Amerika.
Het programma bestaat uit een herdenking op de begraafplaats, een boekpresentatie, een herdenkingsmis en een afsluitende ceremonie met onthulling van de plaquette bij de crashlocatie. Tevens is er in de middag een militariabeurs.
Alle onderdelen van de herdenkingsdag zijn toegankelijk voor publiek, met uitzondering van de lunch.
Programma – zaterdag 20 juni 2026
09.00 uur – Herdenking op de Algemene Begraafplaats (Westdorplaan, Raalte)
Gelegenheid om de 47 geallieerde vliegers te herdenken, met om 09.00 uur twee minuten stilte. Op eigen gelegenheid.
10.00 uur – Presentatie en lezingen (parochiezaal, Raalte)
- Presentatie herdenkingsboek door Krzysztof Kowalski
- Bijdrage van IPN over de band tussen Polen en Nederland
11.00 uur – Herdenkingsmis in de basiliek
Met medewerking van het Huygens Vocaal Ensemble en de Poolse parochie in Nederland
12.00 uur – Lunch voor genodigden (parochiezaal, Raalte)
13.30 uur – Ceremonie en onthulling herinneringsplaquette (Schoonheten)
- Toespraak door Wim Hogeland, wiens moeder ooggetuige was van de crash
- Korte herdenking
- Onthulling van de plaquette door Poolse nabestaanden
Voor meer informatie: info@raaltevoorvrijheid.nl
De geschiedenis van de Wellington Z8339
Vickers Wellington Mk II – 305 (Ziemi Wielkopolskiej) Squadron RAF
In de vroege ochtend van 20 juni 1942, om 02:32 uur, stortte een Brits militair vliegtuig neer bij de Portlanderdijk in Heeten. Het ging om een Vickers Wellington Mk II (registratienummer Z8339) van het Poolse 305 Squadron van de Royal Air Force (RAF). Het toestel was die nacht om 23:40 uur opgestegen vanaf RAF Lindholme in Engeland, met als doelwit de havenstad Emden in Duitsland.
Op de terugweg werd het vliegtuig onderschept en neergeschoten door een Duitse nachtjager, gevlogen door Oberleutnant Herbert Lütje en Unteroffizier August Bogumil, die vanaf Twente opereerden met een Messerschmitt Bf 110 F-4.
De bemanning:
Vier van de vijf bemanningsleden overleefden de crash niet. Zij vonden hun laatste rustplaats op de Algemene Begraafplaats in Raalte. Eén bemanningslid overleefde de crash en werd krijgsgevangene in Stalag Luft 3.
- Sgt Alojyz Pawel Gusowski (piloot)
- Fg Off Henryk Aleksander Jankiewicz (navigator)
- Sgt Kazimierz Jan Ardelli (marconist)
- Sgt Marian Swiderski (boordschutter)
- Flt Lt Stefan Boleslaw Madejczyk (marconist/boordschutter – krijgsgevangene)
Locatie crash: Portlanderdijk, Heeten
Datum en tijd: 20 juni 1942, 02:32 uur
Militariabeurs
Militariabeurs
Raalte – 20 juni 2026
Op zaterdag 20 juni 2026 organiseren Stichting Raalte voor Vrijheid, Documentatiegroep 40-45 en Battlefield Tours een militariabeurs in Zaal Zwakenberg in Raalte.
De beurs sluit aan op de herdenkingsdag rondom de vliegtuigcrash van de Wellington Z8339 (1942). Bezoekers van de herdenkingsactiviteiten worden na afloop ontvangen in Zwakenberg en zijn van harte welkom om aansluitend de beurs te bezoeken.
Wat kunt u verwachten?
Een breed aanbod aan militaria en documentatie gerelateerd aan WO2 , waaronder:
- Uniformen en uitrusting
- Medailles, emblemen en badges
- Documentatie en boeken (1940–1945)
- Verzamelobjecten en historische items
Voor zowel verzamelaars als geïnteresseerden in militaire geschiedenis is dit een uitstekende gelegenheid.
Tevens zal het nieuwe boek over de Poolse vliegers verkrijgbaar zijn.
Tijden
- Beurs geopend voor publiek: 13:00 – 17:00 uur
Locatie
Zaal Zwakenberg
Schoolstraat 11
8102 EL Raalte
Entree
€ 3,00 incl. consumptie.
Reserveren / informatie (standhouders)
Teun Oortgiesen
beurs@documentatiegroep40-40.nl
Bezoekers kunnen geconfronteerd worden met historische objecten uit de Tweede Wereldoorlog die mogelijk als gevoelig worden ervaren; deze worden uitsluitend in historische context getoond. Hierbij verwijzen we naar de doelstellingen van de Documentatiegroep ’40-’45.
Contact
Zoek je contact met ons?
Dan is het het makkelijkst om een mailtje te sturen.
Wij komen dan snel bij je terug met een passend antwoord.
MAIL ONS: info@raaltevoorvrijheid.nl
Of bel 0572-366 127
De herdenkingsdag 20 juni 2026 is mede mogelijk door bijdragen van:
Stichting
Steun Vormingswerk
Raalte en Omgeving
